09:04, Ngày 19/11/2017
     
 

Nghiên cứu lý luận

Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý văn hóa đọc của sinh viên trường đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh

12/09/2017 11:20 SA.   157 lượt xem

                                                                                               Trương Huyền Anh [*]

 

Văn hoá đọc là một bộ phận của văn hoá, là một trong những động lực để hình thành nên con người mới, những công dân có hiểu biết để thích ứng với sự phát triển của xã hội hiện đại - xã hội dựa trên nền tảng của nền kinh tế tri thức và giúp cho mỗi cá nhân có một cuộc sống trí tuệ hơn, đẹp đẽ, ý nghĩa, hạnh phúc và hài hoà hơn. Việc đọc sách có tác dụng biến đổi và hoàn thiện tư duy con người, cũng như ảnh hưởng lớn đến hành vi, đến thế giới nội tâm, đến trình độ văn hoá, đến hoạt động xã hội của người đọc. Đọc là tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hoá, giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc Việt Nam. Đặc biệt là trong thời kì đất nước mở rộng giao lưu quốc tế, yêu cầu hàng đầu đối với tất cả chúng ta là tinh thần dân tộc, lòng tự hào sâu sắc về những giá trị văn hoá của con người Việt Nam.

Đối với sinh viên, việc học qua đọc sách là quan trọng nhất trong suốt quá trình học tập tại trường đại học. Nằm trong hệ thống giáo dục của Việt Nam, Trường ĐH TDTT Bắc Ninh là nhà trường đạo tạo nhiều môn thể thao thực hành và nhiều môn lý luận khác nhau, từ đó đòi hỏi sinh viên cũng phải có cách đọc riêng. Họ không chỉ đọc trên nhưng trang sách mà còn phải đọc trên mô hình, sơ đồ hình ảnh về chiến thuật luyện tập và thi đấu.

Trường ĐH TDTT Bắc Ninh đã tạo được môi trường đọc khá thuận lợi cho sinh viên với hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đồng bộ và hiện đại. Số lượng giáo trình, sách tham khảo đa dạng về chủng loại, phong phú về nội dung đã đáp ứng cơ bản nhu cầu đọc của cán bộ và sinh viên. Nhận thức của sinh viên về vấn đề đọc sách và phát triển văn hoá đọc trong nhà trường được quan tâm. Nhà trường đã có nhiều hình thức hoạt động để tuyên truyền, quảng bá về văn hoá đọc ở sinh viên, góp phần tạo thói quen mua sách, đọc sách và từng bước hình thành văn hoá đọc trong sinh viên toàn trường.

Nhu cầu đọc của sinh viên nhà trường phong phú, đa dạng ở nhiều lĩnh vực. Nhiều sinh viên đã có thói quen và sở thích đọc sách, dành thói quen cho việc đọc. Bên cạnh những biểu hiện tích cực trên, vẫn còn những biểu hiện tiêu cực và hạn chế, đó là: tư tưởng thụ động, chỉ xoay quanh bài giảng trên lớp, chưa chủ động tìm cơ hội học tập, nâng cao kiến thức thực tiễn, định hướng cho bản thân, sa đà vào những trò chơi vô bổ lãng phí thời gian, tiền bạc, thiếu lành mạnh thiếu văn hoá. Do đó, vấn đề quản lý văn hoá đọc của sinh viên toàn trường là một nhiệm vụ ưu tiên hằng đầu cần được Ban lãnh đạo trường ĐH TDTT Bắc Ninh quan tâm hiện nay.

Để nâng cao hiệu quả quản lý văn hoá đọc của sinh viên trong thời gian tới, Nhà trường ĐH TDTT Bắc Ninh cần thực hiện đồng bộ, có hiệu quả một số giải pháp sau:

1.    Tăng cường bộ máy quản lý

Nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng trong kế hoạch phát triển văn hoá đọc nói riêng và các kế hoạch khác nói chung. Nhân lực trong kế hoạch này không chỉ là một cá nhân, một nhóm người mà là sự phối hợp hành động của các cấp như sau:

Thứ nhất, nâng cao năng lực quản lý của Ban lãnh đạo.

Người cán bộ quản lý phải có năng lực chuyên môn trong từng lĩnh vực mình phụ trách, biết đánh giá năng lực của từng cán bộ và bố trí thích hợp, đúng người, đúng việc cho từng cá nhân để phát huy năng lực của họ. Để thực hiện các yêu cầu trên cần phải nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ quản lý thông qua các khoá đào tạo về năng lực quản lý trong và ngoài nước, thường xuyên tham gia các hội nghị, Hội thảo có tính chất định hướng chỉ đạo cho việc phát triển văn hoá đọc cũng như quản lý hoạt động văn hoá đọc.

Thứ hai, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của cán bộ, giảng viên.

            Đội ngũ chất lượng cán bộ, giảng viên đóng vai trò quan trọng đối với chất lượng đào tạo, để giải quyết bài toán về nâng cao trình độ giảng viên thì việc đưa họ đi tu nghiệp nước ngoài hoặc mời những nhà khoa học đầu ngành, giảng viên giỏi (kể cả những người đã về hưu) của Việt Nam tham gia giúp cán bộ giảng viên trẻ nâng cao chuyên môn ở cả hai khía cạnh lý thuyết và thực hành.

Cán bộ Thư viện là người góp phần đắc lực cho hiệu quả văn hoá đọc của sinh viên. Cán bộ Thư viện thu nhập, xử lý, bảo quản và giới thiệu và cung cấp nguồn thông tin cho sinh viên; hướng dẫn để họ có thể truy cập, sử dụng các sản phẩm và dịch vụ của Thư viện. Bên cạnh đó, cán bộ thư viện phải nhạy bén, thích ứng được với những kỹ thuật công nghệ hiện đại trong hoạt động thông tin thư viện và phổ biến thông tin cũng như tiến hành đào tạo phổ biến công nghệ thông tin mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin Thư viện.

2.Tuyên truyền phổ biến 

Nhà trường cần triển khai thường xuyên liên tục các hoạt động truyền thông về vị trí, vai trò của văn hoá đọc đối với sự phát triển từng cá nhân cũng như chất lượng đào tạo của nhà trường; về chủ trương của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước liên quan đến văn hoá đọc và quản lý hoạt động văn hoá đọc; về quyền và trách nhiệm của sinh viên và nhà trường để đảm bảo việc thực hiện chủ trương của Đảng, pháp luật, chính sách của Nhà nước liên quan đến phát triển văn hoá đọc và nâng cao hiêu quả và chất lượng quản lý hoạt động văn hoá đọc; tuyên truyền giới thiệu quảng bá có định hướng các ấn phẩm có chất lượng của Việt Nam, của nước ngoài để kích thích và định hướng nhu cầu đọc. Đồng thời, nhà trường nên đổi mới chương trình giáo dục- đào tạo, trong đó bổ sung chương trình giáo dục kiến thức- kỹ năng đọc, kỹ năng tìm kiếm thông tin và sử dụng thư viện thành nội dung chính thức, bắt buộc trong chương trình học.

Tuyên truyền phổ biến văn hoá đọc cho sinh viên tại trường, tập trung vào các nội dung cơ bản, đáp ứng với thực tế, nhu cầu, với chương trình học, nhằm nâng cao thúc đẩy và hỗ trợ phát triển văn hoá đọc cho sinh viên như: nội dung có liên quan đến nhu cầu đọc sách; nội dung có liên quan đến sự hình thành, phát triển thói quen đọc sách , khuyến khích sinh viên dành thời gian đọc sách; nội dung liên quan đến ứng xử có văn hoá với tài liệu cho sinh viên nhận thức đúng giá trị của tài liệu;….

3.    Nâng cao chất lượng phương pháp dạy và học

            Hoạt động dạy và học của Trường vẫn còn tồn tại những phương pháp dạy theo phương pháp truyền thống, thụ động. Phương pháp kiểm tra đánh giá còn chưa kích thích nhu cầu tự học, tự nghiên cứu của học sinh sinh viên. Kiến thức để đáp ứng các môn học nằm trong giáo trình là chủ yếu. Đây là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo của nhà trường và là nguyên nhân gián tiếp kìm hãm nhu cầu thông tin của người dùng tin làm cho trong thời gian qua tỉ lệ người dùng tin đến Trung tâm để thu thập thông tin  và nghiên cứu tài liệu chưa cao.

                  Nội dung giáo dục đại học phải có tính hiện đại và phát triển bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa kiến thức khoa học cơ bản với kiến thức chuyên ngành và các bộ môn khoa học Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hoá dân tộc, tương ứng với trinh độ chung của khu vực và thế giới,… Phương pháp giáo dục đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho người đọc phát huy tư duy sáng tạo, rèn luyện kỹ năng thực hành, tham gia nghiên cứu, thực nghiệm, ứng dụng.

          Với quan điểm đó, Nhà trường cần quan tâm hơn nữa tới nội dung, phương pháp giảng dạy theo các hướng sau:

              Một là, phương pháp giảng dạy phải được thực hiện theo hướng tinh giản, vững chắc, sát đối tượng. Biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo nhằm phát huy tính tích cực của người học, đề cao tinh thần tự học, tự nghiên cứu, khả năng tư duy độc lập của người học thông qua các bài tập lớn, tập dượt nghiên cứu khoa học, làm khoá luận tốt nghiệp.

Hai là, đổi mới phương pháp dạy học được thể hiện trong việc nêu vấn đề, lấy người học làm trung tâm, giảng dạy chương trình hoá và cá thể hoá của cán bộ giảng viên. Việc giảng dạy theo hướng này sẽ giúp khắc phục những hạn chế của phương pháp dạy học truyền thống thụ động, theo phương pháp độc thoại. Đồng thời biến quá trình dạy- học thành quá trình chuyển giao thông tin, tri thức nhiều chiều giúp người học không chỉ học ở thầy, học ở bạn, ở giảng đường mà còn học ở những nơi khác. Qua đó, kích thích nhu cầu nghiên cứu tài liệu, khai thác thông tin để đáp ứng nội dung môn học của người dạy và người học.

              Như vậy, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường.

4.        Nâng cao chất lượng các hoạt động văn hoá đọc Thông qua hoạt động TDTT

 Sinh viên trường ĐH TDTT Bắc Ninh với các chuyên ngành đào tạo chủ yếu về Thể thao. Chính vì thế, ngoài đọc những giáo trình, tài liệu trên giảng đường, sinh viên cần chú trọng tới việc đọc qua các buổi tham quan, triển lãm, buổi thi đấu, hội thảo giao lưu, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật kỹ năng thể thao,ngày lễ tôn vinh ngành thể thao,…Mục đích là giúp cho sinh viên có điều kiện tham quan, học hỏi, tiếp thu những kiến thức chuyên môn từ những công trình nghiên cứu ngành, những buổi thi đấu thực tế ; nâng cao kỹ năng chuyên sâu, tự tin và yêu chuyên ngành của mình hơn.

             Tổ chức đẩy mạnh các hoạt động ngoại khoá cho sinh viên có giảng viên hướng dẫn tập luyện và thi đấu thể thao để các hoạt động của sinh viên trở thành nội dung của đời sống văn hoá mang tính thường xuyên, liên tục, góp phần hoàn thiện các nôi dung học tập của giờ học chính khoá và các tiêu chuẩn rèn luyện thể thao.

             Tổ chức các câu lạc bộ thể thao, các hoạt động thể thao quần chúng, mở rộng và tăng cường các hoạt động thi đấu thể thao trong sinh viên, lối cuốn đông đảo sinh viên tham gia và cổ vũ, xây dựng các đội tuyển thể thao của nhà trường tham gia thi đấu với các đơn vị bạn ngoài trường nhân dịp ngày lễ lớn.

            Có thể nói, văn hoá đọc là một bộ phận của nền văn hoá xã hội. Nó được coi là phương tiện và động lực để hình thành nên tâm hồn, nhân cách, đạo đức con người, làm giàu thêm tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm sống cần thiết góp phần phát triển toàn diện cho con người nói chung trong xã hội và cho sinh viên các nhà trường đại học nói riêng. Văn hoá đọc có vai trò ý nghĩa bao nhiêu thì quản lý văn hoá đọc có vai trò ý nghĩa bấy nhiêu. Hàng chục năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực đặc biệt này ở các nhà trường trong đó có trường ĐH TDTT Bắc Ninh. Với gần 60 năm xây dựng và phát triển, trường ĐH TDTT Bắc Ninh đã có những bước tiến và thành tựu đáng kể từ cơ sở vật chất đến mục đích, mục tiêu và nội dung hoạt động, xứng đáng với vị trí máy cái trong hệ thống các nhà trường đào tạo cán bộ TDTT của cả nước.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.    Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch (2008), Quyết định số 3000 QĐ/BVHTT&DL quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh.

2.    Trần Tuấn Hiếu (2012), Nghiên cứu nhu cầu tin và mức độ đáp ứng thông tin tại Thư viện trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường ĐH TDTT Bắc Ninh

3.    Trần Tuấn Hiếu (2013), Nghiên cứu phát triển khai thác nguồn lực thông tin tại Thư viện trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh, Đề tài công nghệ khoa học cấp cơ sở ĐH TDTT Bắc Ninh.

4.    Đào Thị Thanh Xuân (2007), Nghiên cứu nhu cầu tin và đảm bảo thông tin tại Trung tâm thông tin thư viện Trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong giai đoạn đổi mới, Luận văn thạc sỹ Khoa học, Đại học văn hoá Hà Nội.

 

____________________________

[*] Lớp Cao học k3– Chuyên ngành Quản lí Văn hóa